വാണിജ്യേതരാവശ്യങ്ങളു്ക്കുപയോഗിക്കേണു്ടതായ എമ്മെല്ലേഫണു്ടു് കേയെസ്സാ൪ട്ടീസ്സീയുടെ ബസ്സുവാങ്ങലാവശ്യങ്ങളു്ക്കുപയോഗിക്കുന്നതഴിമതിയല്ലേ? അവ൪ടിക്കറ്റുവെച്ചല്ലേബസ്സോടിക്കുന്നതു്?
പി. എസ്സു്. രമേശു് ചന്ദ്ര൯
Article Title Image By ..... Graphics: Adobe SP.
വാണിജ്യേതരാവശ്യങ്ങളു്ക്കുപയോഗിക്കേണു്ടതായ എമ്മെല്ലേഫണു്ടു് കേയെസ്സാ൪ട്ടീസ്സീയുടെ ബസ്സുവാങ്ങലാവശ്യങ്ങളു്ക്കുപയോഗിക്കുന്നതഴിമതിയല്ലേ? അവ൪ടിക്കറ്റുവെച്ചല്ലേബസ്സോടിക്കുന്നതു്? മണ്ഡലത്തിലെപ്പൊതുജനങ്ങളുടെ പൊതുവാവശ്യത്തിനായൊരാശുപത്രിക്കെട്ടിടമോ ഒരുബസ്സുവെയിറ്റിംഗു്ഷെഡ്ഡോ അതുപോലുള്ളയെന്തെങ്കിലുംകെട്ടുമ്പോളു് അതിലു്വാണിജ്യതാലു്പ്പര്യങ്ങളും പണംവരവുമൊന്നുമില്ലാത്തതുകൊണു്ടാണു് എമ്മെല്ലേഫണു്ടതിനുവേണു്ടിയൊഴുക്കുന്നതു്. എമ്മെല്ലേയുടെ ലോക്കലു് ഏരിയാ ഡെവലപ്പു്മെ൯റ്റു് ഫണു്ടു് എന്നാണതിനുപേരുതന്നെ.
ബസ്സു്യാത്രസ്സു്ത്രീപ്പുരുഷഭേദമെന്യേ മുഴുവനാളുകളു്ക്കും സൗജന്യമായാലല്ലാതെ ഒരുമണ്ഡലത്തിലൊരുവാണിജ്യസ്ഥാപനത്തി൯റ്റെബസ്സുവാങ്ങാ൯ ആപ്പണമനുവദിക്കുന്നതനുവദനീയമാണോ? അതിനുള്ളയനുവാദമെമ്മെല്ലേമാ൪ക്കോ അതനുവദിക്കാനുള്ളയധികാരം ഗവണു്മെ൯റ്റിനോ ഉണു്ടോ? എങ്കിലു്പ്പിന്നെ ഗവണു്മെ൯റ്റുമേഖലയിലെസ്ഥാപനങ്ങളു്കടന്നു് ആദ്യംസഹകരണമേഖലയിലെസ്ഥാപനങ്ങളു്ക്കും പിന്നെസ്സ്വകാര്യവ്യക്തികളു്ക്കും അതനുവദിച്ചുകൂടേ? ഒരുജംഗു്ഷനിലൊരുപാലു്ക്കടയോ മുറുക്കാ൯കടയോ ഇ൯റ്റ൪നെറ്റുകഫേയോയില്ലെങ്കിലു് പൊതുജനങ്ങളുടെയാവശ്യംകണക്കിലെടുത്തു് അതുതുടങ്ങാ൯വരുന്നയാളിനതിനായി മണ്ഡലത്തിനുള്ളഫണു്ടിലു്നിന്നുമൊരുതുകയനുവദിക്കാ൯ ഒരെമ്മെല്ലേതീരുമാനിച്ചാലു്? അതുപോലെയെന്തെല്ലാംസ്ഥാപനങ്ങളുംസേവനങ്ങളുംവരാം! ടിക്കറ്റുവെച്ചടിക്കുന്ന മൂത്രപ്പുരപോലുമങ്ങനെവന്നുകൂടേ? അതുമൊക്കെപ്പൊതുജനാവശ്യങ്ങളല്ലേ?
കേരളത്തിലെനൂറ്റിനാലു്പ്പതുമണ്ഡലങ്ങളിലും ബാധകമാകുന്നരീതിയിലു് സംസ്ഥാനാടിസ്ഥാനത്തിലു്ത്തന്നെയാണു് ഗവണു്മെ൯റ്റീയനുമതിനലു്കിക്കൊണു്ടുള്ള ഉത്തരവിറക്കിയിട്ടുള്ളതു്. അതു് എമ്മെല്ലേഫണു്ടിലു്നിന്നുള്ള പണംചെലവഴിക്കാവുന്നയിനങ്ങളിലു് ഇതിനൊരൊഴിവുനലു്കിക്കൊണു്ടാണോ ഇതിനെയുമതിലു്ച്ചേ൪ത്തുകൊണു്ടാണോ എന്നുവ്യക്തമല്ല. ഇതുകോടതിയിലെത്തുമ്പോളു്വ്യക്തമാവും. മാനദണ്ഡങ്ങളിലിളവുവരുത്തിയതാണെന്നോ മാനദണ്ഡങ്ങളു്കൂട്ടിച്ചേ൪ത്തതാണോയെന്നു് അപ്പോളു്വ്യക്തമാവും.
തികച്ചുമൊരുകമ്മേ൪ഷ്യലു്സ്ഥാപനമായ കേയെസ്സാ൪ട്ടീസ്സീയു്ക്കുവേണു്ടി ഗവണു്മെ൯റ്റീപ്പണിചെയ്യരുതു്! കേരളത്തിലെഗവണു്മെ൯റ്റിലു്നിന്നുള്ളഗതാഗതം ഇപ്പോളിവിടെമന്ത്രിമാ൪ക്കുള്ളപോലെ, മറ്റുപലരാജ്യങ്ങളിലെയുംപോലെ, പൊതുജനങ്ങളു്ക്കുതികച്ചുംസൗജന്യമാണെങ്കിലു്മാത്രമേ ഗവണു്മെ൯റ്റിതിനിറങ്ങാവൂ, അത്തരംകാര്യങ്ങളത്തരംസാഹചര്യങ്ങളു്ക്കുവേണു്ടി റിസ൪വ്വുചെയു്തിരിക്കുന്നതാണു്. ഇതുവിത്തെടുത്തുകുത്തിത്തിന്നുന്നതാണു്.
ഒരെമ്മെല്ലേയുടെമണ്ഡലത്തിലു് അസ്സറ്റുഡെവലപ്പു്മെ൯റ്റു് അല്ലെങ്കിലു് ആസ്സു്തിവികസനമെന്നവകുപ്പിലേ൪പ്പെടുത്തി അതിനനുവദിച്ചിട്ടുള്ളഫണു്ടിലു്നിന്നുതുകയെടുത്തു് മൂന്നുബസ്സുവരെവാങ്ങിക്കേയെസ്സാ൪ട്ടീസ്സിയെയേലു്പ്പിക്കാനാണു് 2026 സെപ്പു്റ്റംബറിലു് കേരളധനകാര്യവകുപ്പു് ഉത്തരവിറക്കിയിട്ടുള്ളതു്. അതായതീയഴിമതിയിലു്ദ്ധനമന്ത്രിയായ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെപങ്കുവ്യക്തമാണു്. മുമ്പുമുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു് അഴിമതിയു്ക്കുജനങ്ങളിറക്കിവിട്ട ഇന്നുപ്രതിപക്ഷനേതാവായിനേരേമുന്നിലുള്ള പിണറായിവിജയനെപ്പോലെ സ൪ക്കാ൪പ്പദ്ധതികളിലും എമ്മെല്ലേമാരെജനങ്ങളേലു്പ്പിച്ചിട്ടുള്ളപണത്തിലും നേരിട്ടുകൈയ്യിട്ടുവാരുന്നു, മറ്റെയാളെപ്പോലെ അതിനടിസ്ഥാനമാവുന്ന ഉത്തരവുകളുമിറക്കുന്നു. പ്രതിപക്ഷയെമ്മെല്ലേമാരിതനുവദിക്കുമോയെന്നറിഞ്ഞുകൂടാ- സ്വകാര്യബസ്സുടമകളും.
അവരോടുനിങ്ങളൊരുകണു്സ്സോ൪ഷ്യംരൂപീകരിച്ചിട്ടുവരികയാണെങ്കിലു് പൊതുജനങ്ങളു്ക്കുള്ളഫണു്ടിലു്നിന്നുംകൈയ്യിട്ടുവാരി ഇതുപോലെനിങ്ങളു്ക്കുംതരാമെന്നുവാഗു്ദാനമുണു്ടോ? മൂന്നുബസ്സുകളു്വരെയനുവദിക്കാമെന്നതിലെക്കമ്മീഷ൯കണു്ടു് ഈയെമ്മെല്ലേമാരുമീയാക൪ഷണത്തിലു്വീഴുകില്ലേ?
ഒരുമണ്ഡലത്തിലെയേമ്മെല്ലേഫണു്ടെന്നുപറയുന്നതു് അയാളു്ത൯റ്റെമണ്ഡലത്തിലുള്ള സുഹൃത്തുക്കളിലു്നിന്നോ വ്യവസായി-ബിസിനസ്സുകാരിലു്നിന്നോ അഭ്യുദയകാംക്ഷികളിലു്നിന്നോ സംഭാവനയായിസ്സമാഹരിക്കുന്നതോ സ്വന്തംകൈയ്യിലു്നിന്നുമെടുക്കുന്നതോ അല്ല, അതാരീതിയിലു്ച്ചെലവാക്കാനുംപറ്റില്ല. അതു് സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളവിവിധധനാഗമമാ൪ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെവരുന്നതു് ഖജനാവിലെത്തുന്നതിലു്നിന്നും നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിലെജനങ്ങളുടെ മു൯ഗണനാക്ക്രമത്തിലുള്ള പൊതുവാവശ്യങ്ങളു്നിറവേറ്റുന്നതിനുവേണു്ടി ബഡു്ജറ്റിലുളു്പ്പെടുത്തി ആമണ്ഡലങ്ങളു്ക്കുവേണു്ടിമാത്രമനുവദിക്കുന്നതാണു്. മണ്ഡലംവിട്ടതുപോകാ൯പറ്റില്ല. ഇപ്പോളതുപയോഗിക്കുന്നതു് കുടിവെള്ളവിതരണപ്പദ്ധതികളു് സാനിറ്റേഷ൯ശൂചീകരണപ്പദ്ധതികളു് എന്നിവയേ൪പ്പെടുത്താനും ആമണ്ഡലത്തിലുള്ള സു്ക്കൂളുകളുടെയുമാശുപത്രികളുടെയും വേണമെങ്കിലു്വില്ലേജാപ്പീസ്സുകളു്മുതലായവയുടെയും ബിലു്ഡിംഗുകളു്കെട്ടാനും രോഗികളു്ക്കുള്ളയുപകരണളു്വാങ്ങിച്ചുനലു്കാനും കുട്ടികളു്ക്കുകമ്പ്യൂട്ടറുകളും കമ്പ്യൂട്ട൪മുറികളുംനി൪മ്മിച്ചുനലു്കാനും അവ൪ക്കതിനുള്ള ഇ൯വെ൪ട്ടറുകളുംബാറ്ററികളുംവാങ്ങിച്ചുനലു്കാനും ആശുപത്രികളു്ക്കാംബുല൯സ്സും സു്ക്കൂളുകളു്ക്കുകുട്ടിയാത്രാവാനുകളുംബസ്സുകളുമൊക്കെ വാങ്ങിച്ചുനലു്കാനുമാണു്. ഗവണു്മെ൯റ്റതുനലു്കുന്നു, എമ്മെല്ലേയതനുവദിക്കുന്നു, കളക്ടറതുചെലവഴിക്കുന്നു- ഇതാണുക്രമം. മു൯ഗണനാടിസ്ഥാനത്തിലു് ചിലയിടത്തവജനങ്ങളു്ക്കുവേണു്ടി പുതിയറോഡുകളു്നി൪മ്മിക്കാനും പഴയവപുനരുദ്ധരിക്കാനുമുപയോഗിക്കാറുണു്ടു്. ചിലതുജലസ്സ്രോതസ്സുകളായ പുഴകളുംകുളങ്ങളുംവൃത്തിയാക്കാനുമുപയോഗിക്കുന്നുണു്ടു്. ഇതൊന്നുംടിക്കറ്റടിച്ചുവിലു്ക്കുന്നപരിപാടികളല്ല, റവന്യൂവരുന്നപരിപാടികളല്ല, ക്ഷേമംമാത്രമുന്നംവെച്ചുള്ളപരിപാടികളാണു്. കേയെസ്സാ൪ട്ടീസ്സിയു്ക്കുബസ്സുവാങ്ങിനലു്കുന്നതതല്ല, അതുടിക്കറ്റുവെച്ചടിക്കുന്നതാണു്, കമ്മേ൪ഷ്യലാണു്. അവ൪ക്കവരുടെധനാഗമമാ൪ഗ്ഗങ്ങളുണു്ടു്, ചെലവിനങ്ങളുമുണു്ടു്. ഇപ്പോളു്ത്തന്നെകുറച്ചുകാലമായിപ്പലയെമ്മെല്ലേമാരും ഇതുചെയു്തുവരുന്നുണു്ടു്- അവരുടെമണ്ഡലത്തിലതോടിക്കണമെന്ന ഉപരിപ്ലവമായദു൪ബ്ബലവ്യവസ്ഥയോടെ. കാലാന്തരത്തിലതെങ്ങനെസാധ്യമാവും?
ഉത്ത൪പ്പ്രദേശ്ശുമൊറീസ്സയും ആസ്സാമും ക൪ണ്ണാടകയും തമിഴു്നാടുമൊക്കെ ഗ്രാമസ്സ്വരാജിനുകീഴിലുള്ള അവരുടെയീപ്പദ്ധതിയിലു് വാണിജ്യപ്പദ്ധതികളും ആരാധനാലയപ്പദ്ധതികളും ഭൂമിവാങ്ങലു് ഭൂമിയേറ്റെടുക്കലു്നഷ്ടപരിഹാരപ്പദ്ധതികളും ഒരിക്കലുംപറ്റില്ലെന്നുപറഞ്ഞിട്ടുണു്ടു്. നിരോധനത്തിലുള്ളൊരുപട്ടികയിലേയു്ക്കാണു് സതീശ്ശ൯ഗവണു്മെ൯റ്റുകടക്കുന്നതു്. ഒരെമ്മെല്ലേയു്ക്കൊരുപദ്ധതിയിലു് എത്രലക്ഷംരൂപവരെയേ ചെലവഴിയു്ക്കാവൂയെന്നുള്ളതി൯റ്റെ പരിധിയുംകടന്നിതുപോവുകയാണു്. മറ്റുള്ളതെല്ലാംസു്പെഷ്യലു്ക്കേസ്സാണു്. നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരുകമ്മേ൪ഷ്യലു്പ്പദ്ധതി സു്പെഷ്യലു്ക്കേസ്സാക്കുന്നതുകൂടിയാണിവിടെനടക്കുന്നതു്. അയാളുടെമണ്ഡലത്തിലാപ്പണമാവശ്യപ്പെടുന്ന വേറെയുംപദ്ധതികളില്ലേ?
മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും ധനകാര്യമന്ത്രിയുടെയുമാപ്പീസ്സിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥ൯മാരിപ്പോളു്ച്ചെയു്തുകൊണു്ടിരിക്കുന്നതു് ആരോപണംവരുമ്പോളെഴുതുകൊടുക്കുന്നതിനുവേണു്ടി മണ്ഡലവുംസംസ്ഥാനവുമൊക്കെക്കടന്നുപോകുന്നയെത്രപദ്ധതികളു് ഈപ്പണമുപയോഗിച്ചു് ഗൈഡു്ലൈ൯സ്സു്ക്കീമനുസരിച്ചു് എലിജിബിളു് വ൪ക്കു്സ്സു് പട്ടികയിലു്പ്പെടുത്തി ഉയ൪ന്നതുകയു്ക്കു് മറ്റുസംസ്ഥാനങ്ങളിലനുവദിച്ചിട്ടുണു്ടെന്നുള്ളതി൯റ്റെ കണക്കുശേഖരിക്കയാണു്. അവരേതുദാഹരണംകൊണു്ടുവന്നാലും മറ്റുള്ളവയെല്ലാംപറഞ്ഞതുപോലെ കേയെസ്സാ൪ട്ടീസ്സീബസ്സുകളെങ്ങനെയസ്സറ്റാകും, കെട്ടിടങ്ങളെയുംപദ്ധതികളെയുംപോലെ അതെങ്ങനെയൊരസ്സറ്റാകും, ഓരോദിവസവുംദ്രവിച്ചുപോകുന്നയതു് അസ്സറ്റുഡെവലപ്പു്മെ൯റ്റിനെങ്ങനെയുപയോഗിക്കും? പദങ്ങളു്കൊണു്ടാളുകളെപ്പറ്റിക്കുകയാണോ?
1950ലു് ഇംഗ്ലണു്ടിലിറങ്ങിയ ബെഡു്ഫോ൪ഡുപോലുള്ളലോറികളിപ്പോഴും ഭംഗിയായോടുന്നുണു്ടു്, അവയൊരസ്സറ്റുതന്നെയാണെന്നുപറയാം. ആധുനികകമ്പനികളു്ക്കവയെയനുകരിക്കാ൯കഴിയുന്നില്ല, കാരണമവയെല്ലാംപണിമുടക്കിപ്പോയാലു് ഒരുസു്പ്പാനറുംചില്ലറയുപകരണങ്ങളുമായി ഡ്രൈവ൪ക്കുതന്നെയതുസൈഡിലൊതുക്കി പണിചെയു്തോടിക്കാ൯കഴിയുമായിരുന്നു. സകലതുമിലകു്ട്രോണിക്കുംസൈബ൪ബോ൪ഡുമായ ഇന്നത്തെയീക്കാലത്തെങ്ങനെ വാഹനങ്ങളെയങ്ങനെയുട൯പണിചെയു്തോടിക്കും- അവയവിടെക്കിടക്കും, കെട്ടിവലിച്ചുകൊണു്ടുപോകുന്നതുവരെ. ഏറ്റവുകടുത്തനി൪ത്താത്തപീഢനങ്ങളുമബ്യൂസ്സുംനേരിട്ടു് ഏറ്റവുംകൂടുതലു്കാലംകിടക്കുന്നതിനാണവയുണു്ടാക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു്- തുട൪ച്ചയായിപ്പണിചെയ്യുന്നതിനും. ഇന്നോ? അന്നുഗീയറുകളു്മുതലെ൯ജിനുകളു്വരെ ജ൪മ്മനിയടക്കം കമ്പനികളതിനുള്ളരാജ്യങ്ങളിലു്നിന്നും ഏറ്റവുംനന്നാണുവരുത്തിയിരുന്നതു്. ലാഭംനോക്കി ഇന്നുകമ്പനികളെല്ലാംസ്വന്തമായുണു്ടാക്കുകയല്ലേ? അതുപോലെയല്ലേയസ്സറ്റാവുമെന്നിവ൪പറയുന്നയിവരുടെബസ്സുകളു്? ഇന്നിലകു്ട്രിക്കുബസ്സുകളിലു്ബാറ്ററിയു്ക്കല്ലാതെ എന്തിനാണൊരുഗവേഷണംവേണു്ടതു്? ബലവത്തായ ഇരുമ്പുതകിടുകളു്പോലുമല്ലയിവയിലുപയോഗിക്കുന്നതു്.
ഇ൯ഡൃയിലിന്നൊരുബസ്സുവാങ്ങാ൯ ഇവരിന്നുവാങ്ങുന്നയശോകു്ലെയു്ല൯ഡാണെങ്കിലു് ഏറ്റവുംകുറഞ്ഞതമ്പതുലക്ഷംരൂപമുതലു് എഴുപതുലക്ഷംരൂപവരെയാകും. അമ്പതുകൂട്ടാം. ഓരോവ൪ഷത്തെയിടവേളകളിലൊരെമ്മെല്ലേ മൂന്നുബസ്സുവാങ്ങിയാലു് ഒന്നരക്കോടിരൂപമുതലാകും. ഡീസ്സലു്ബസ്സിലു്നിന്നും ഇവരിപ്പോളു്ച്ചെയുന്നപോലെ ഇലക്ട്രിക്കു്ബസ്സുകളിലേയു്ക്കുകടന്നാലു് വിലയിനിയുംവളരെക്കൂടും. അതോടെയൊരെമെല്ലേയു്ക്കനുവദിക്കുന്ന അഞു്ചുകോടിയിലു് ഒന്നരക്കോടിപോയിക്കിട്ടി. നൂറ്റിനാലു്പ്പതെമ്മെല്ലേമാരാകുമ്പോളു് ആകെയിരുന്നൂറ്റിപ്പത്തുകോടിരൂപപോയിക്കിട്ടി. മറ്റുള്ളപണികളു്ക്കത്രയുമപ്പ്രത്യക്ഷമായി.
ഓരോയിടപാടിലുംകാലു്ക്കോടിവീതംകമ്മീഷ൯കിട്ടും. മറ്റുപണികളു്നടക്കുമ്പോളു് ജനങ്ങളുടെയിടയു്ക്കായതുകൊണു്ടു് ജനംചെന്നുനോക്കിക്കൊണു്ടുനിലു്ക്കും, വലിയവെട്ടിപ്പുനടക്കില്ല. ഇതാകുമ്പോളു്ജനങ്ങളു്കാണാതെ വളരെസ്സൗകര്യപ്പ്രദമായി ഏതെങ്കിലുംവിദൂരനഗരത്തിലു് ഒറ്റയിടപാടാണു്- സകലയെമ്മെല്ലേമാരുംസഹകരിക്കും. അല്ലാത്തവരൊന്നുമിന്നില്ല. മറ്റുള്ളപദ്ധതികളുടെപണംപോകും. ഒരുദാഹരണംപറഞ്ഞാലു്- തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരുമന്ത്രിയുടെമണ്ഡലംതന്നെപറയാം. വട്ടിയൂ൪ക്കാവമ്മെല്ലേ മുരളീധര൯തുടക്കംകുറിച്ചതാണു് അമ്പലംമുക്കു്-പേരൂ൪ക്കട സമാന്തരപ്പൈപ്പു്ലൈ൯റോഡിലെട്ടൈലുപാകലു്. അതുകഴിഞ്ഞുവന്നപ്രശാന്തു് പണിചെയു്തതെങ്കിലും 2026ലെത്തെരഞ്ഞെടുപ്പുവന്നപ്പോളു് കേരളത്തിലെക്കോണു്ട്രാക്ട൪മാരെല്ലാംകൂടി പിണറായിവിജയനും മുഹമ്മദുറിയാസ്സിനുംകൊണു്ടുപോയിപ്പണംകൊടുത്തതുകൊണു്ടു് പണംപോയിക്കോണു്ട്രാക്ട൪ മൂന്നിലൊന്നിട്ടിട്ടുപോയി. അതിപ്പോഴുമാളുകളു്ക്കുനടക്കാ൯പാങ്ങില്ലാതെ ചല്ലിയടിച്ചുകിടക്കുന്നു.
പേരൂ൪ക്കട ഗേളു്സ്സുഹൈസ്സു്ക്കൂളിലെക്കുട്ടികളു്ക്കുവേണു്ടി അതിനുമുന്നിലു് മുരളീധര൯മുമ്പെമ്മെല്ലേയായിരുന്നപ്പോളൊരു ബസ്സു്ഷെലു്റ്ററുണു്ടാക്കി. ഇപ്പോളതിടിഞ്ഞുപൊളിഞ്ഞു് മേലു്ക്കൂരപറന്നുപോയി ചോ൪ന്നൊലിച്ചുംവെയിലത്തും കുട്ടികളു്ക്കിരിക്കാനുള്ളകമ്പിപോലുമൊടിഞ്ഞുതാഴെവീണുകിടക്കുന്നു. ആയിരുന്നൂറ്റിപ്പത്തുകോടിരൂപ പത്തുവ൪ഷംകഴിയുമ്പോളു്ക്കണു്ടംചെയ്യേണു്ട ബസ്സുവാങ്ങാ൯പോകുമ്പോളു് ലക്ഷക്കണക്കിനുജനങ്ങളു്ക്കാശ്വാസമാകേണു്ട ഇതുപോലുള്ള ആയിരക്കണക്കിനുചെറിയപദ്ധതികളുടെപണമാണുപോകുന്നതു്. അതോ൪ക്കാത്തതെന്തു്?
Written and first published on 28 September 2026
